Rynek energii w październiku 2026: droższy spot i rosnąca premia za zimę
W październiku 2026 obserwowaliśmy, jak krótkie okresy tańszej energii ustępowały miejsca silnym wzrostom pod koniec miesiąca. Zużywaliśmy więcej prądu, fotowoltaika produkowała mniej, a gaz nadal drożał. W tym raporcie analizujemy ceny spot, produkcję i zapotrzebowanie w Polsce oraz kontrakty na TGE. Pokazujemy, dlaczego przy planowaniu zakupów na 2027 rok warto oddzielnie spojrzeć na zimę i dalsze kwartały.
Spis treściRozwiń cały spisZwiń spis
W raporcie za wrzesień zwracaliśmy uwagę na rosnący koszt zabezpieczenia dostaw zimowych. Październik wzmocnił ten sygnał. Średnia cena energii na rynku bieżącym wzrosła, ale jeszcze ważniejsze dla wielu firm było pogłębianie różnicy między wyceną pierwszego i drugiego kwartału 2027 roku.
W naszych raportach tygodniowych śledziliśmy trzy powiązane zjawiska: zmienną produkcję OZE, sezonowy wzrost zapotrzebowania oraz presję na europejskim rynku gazu. Pełne zestawienie miesiąca pokazuje, że nawet wyższa łączna produkcja wiatrowa nie wystarczyła, aby zrównoważyć spadek fotowoltaiki i większe potrzeby odbiorców.
Październik w czterech liczbach
| Wskaźnik | Październik 2026 | Zmiana względem września |
|---|---|---|
| Średnia dziennych indeksów TGeBase | 740,43 zł/MWh | +12,3% |
| BASE_Y-27 — miesięczna cena ważona wolumenem | 568,11 zł/MWh | +2,2% |
| Zapotrzebowanie — energia wyliczona z obciążenia systemu | 13,85 TWh | +8,9% |
| Produkcja energii z wiatru | 2,27 TWh | +7,3% |
Obliczenia własne Parsymonii na podstawie danych TGE i danych systemowych. Wiatr obejmuje źródła lądowe i morskie. Październik miał 745 godzin, a wrzesień 720. Tabela porównuje pełne miesiące; zmianę zapotrzebowania po uwzględnieniu ich długości omawiamy niżej.
Rynek spot: od taniej niedzieli do bardzo drogiej końcówki miesiąca
Średnia dziennych indeksów TGeBase wzrosła z 659,35 zł/MWh we wrześniu do 740,43 zł/MWh w październiku. Oznacza to wzrost o 81,08 zł/MWh. W tym obliczeniu każda doba dostawy ma jednakową wagę.
Najtańsza była dostawa 25 października — 313,96 zł/MWh. Zaledwie cztery dni później, 29 października, indeks osiągnął miesięczne maksimum 1379,65 zł/MWh. W dniach 28–30 października trzy kolejne indeksy dobowe przekraczały 1000 zł/MWh. Miesiąc zakończył się wartością 929,07 zł/MWh dla dostawy 31 października.
Październik 2026 · cały miesiąc
Cena energii dzień po dniu
Dzienne indeksy TGeBase dla dostaw od 1 do 31 października 2026. Linie przerywane pokazują średnie dziennych indeksów z września i października.
Jednakowa waga każdej doby w średniej miesiąca. Indeks dobowy nie pokazuje ekstremów cen godzinowych.
Opracowanie: Parsymonia. Źródła: TGE / Energy Instrat — dzienne indeksy TGeBase według dat dostawy.Zakres wykresu: październik 2026.
Właśnie końcówka miesiąca dobrze pokazuje zależność rynku od bieżącego bilansu. Średnia moc wiatru spadła z około 6,36 GW 25 października do 0,92 GW 29 października. W tym samym czasie średnie obciążenie systemu wzrosło z około 16,00 do 20,51 GW. Przejście z niedzieli do dnia roboczego i słabsza generacja wiatrowa zwiększały zapotrzebowanie na pozostałe źródła. To pomaga wyjaśnić kierunek zmiany cen; nie pozwala jednak przypisać całego wzrostu jednemu czynnikowi.
Dla firmy rozliczanej według rynku spot znaczenie ma to, kiedy pobiera energię. Tania doba nie poprawi kosztu zakładu, który większość zużycia koncentruje w drogich godzinach kolejnych dni. Indeks miesięczny pozwala ocenić otoczenie rynkowe, natomiast wynik zakupowy trzeba zestawić z własnym profilem poboru i formułą umowy.
Produkcja i zapotrzebowanie: więcej energii do pokrycia poza wiatrem i PV
Energia odpowiadająca obciążeniu systemu wyniosła 13,85 TWh, wobec 12,72 TWh we wrześniu. Część wzrostu o 8,9% wynika z dłuższego miesiąca. Po przeliczeniu na średnią moc obciążenia, czyli z uwzględnieniem liczby godzin, wzrost wyniósł 5,2%. Zapotrzebowanie zwiększyło się więc także po usunięciu efektu kalendarza.
Wiatr dostarczył 2,27 TWh, o 7,3% więcej niż we wrześniu. Fotowoltaika wyprodukowała jednak tylko 1,56 TWh, wobec 2,15 TWh miesiąc wcześniej — spadek o 27,6%. Łączny udział wiatru i PV w analizowanej generacji zmniejszył się z 32,5% do 26,6%.
Październik 2026 · cały miesiąc
Skąd pochodziła energia w październiku?
Średnia dobowa moc generacji netto według źródeł oraz obciążenie systemu. Dane co 15 minut; 25 października obejmuje 25 godzin.
Warstwy pokazują generację, biała linia — obciążenie systemu. Ich różnica nie jest pomiarem importu ani eksportu. Energia w metrykach: suma mocy × czas interwału.
Opracowanie: Parsymonia. Źródła: ENTSO-E/PSE / Energy Instrat — generacja netto; PSE / Energy Instrat — obciążenie systemu.Zakres wykresu: październik 2026.
Po odjęciu wiatru i słońca od obciążenia systemu pozostawało 10,02 TWh zapotrzebowania do pokrycia przez pozostałe źródła, magazyny i wymianę zagraniczną. To o 18,6% więcej niż we wrześniu. W analizowanym zbiorze produkcja węglowa wzrosła z około 6,56 do 8,08 TWh. Przy drogich paliwach i kosztach emisji taki układ zwiększał znaczenie kosztów jednostek konwencjonalnych.
Równolegle rozwijała się nowa generacja. 7 października ORLEN poinformował o zakończeniu montażu wszystkich 76 turbin Baltic Power. Farma pozostawała w rozruchu, a kolejne turbiny przechodziły testy i były stopniowo włączane do systemu. To ważna zmiana dla podaży w dłuższym okresie, ale sam koniec montażu nie oznaczał jeszcze pracy całej farmy z pełną mocą. Komunikat ORLEN o Baltic Power.
Kontrakty terminowe: zima wyraźnie droższa od wiosny
Miesięczna cena kontraktu BASE_Y-27, ważona wolumenem transakcji, wyniosła 568,11 zł/MWh, o 12,34 zł/MWh więcej niż we wrześniu. Sam wzrost rocznej średniej o 2,2% nie oddaje jednak zmian we wszystkich okresach dostawy.
| Kontrakt | Średnia ważona cena w październiku | Zmiana m/m |
|---|---|---|
| BASE_Q-1-27 | 666,91 zł/MWh | +7,7% |
| BASE_Q-2-27 | 507,74 zł/MWh | −0,3% |
| BASE_Y-27 | 568,11 zł/MWh | +2,2% |
| BASE_Y-28 | 530,77 zł/MWh | +7,2% |
Październik 2026 · cały miesiąc
Jak zmieniały się wyceny przyszłych dostaw?
Dzienne kursy rozliczeniowe (DKR) podczas 22 październikowych sesji. Wybierz kontrakty, które chcesz porównać.
DKR to kurs rozliczeniowy sesji. Średnie miesięczne w tabeli raportu wynikają z wartości i wolumenu transakcji. Weekendy pozostają odstępami między sesjami; nie dopisujemy notowań.
Opracowanie: Parsymonia. Źródła: TGE — notowania kontraktów terminowych OTF.Zakres wykresu: październik 2026.
Na ostatniej sesji, 30 października, kurs rozliczeniowy pierwszego kwartału 2027 wyniósł 724,46 zł/MWh, a drugiego 504,01 zł/MWh. Różnica sięgnęła 220,45 zł/MWh. Był to czytelny sygnał, że rynek wyceniał szczególnie wysoko ryzyko najbliższej zimy. Miesięczna średnia drugiego kwartału pozostała tymczasem nieznacznie niższa niż we wrześniu.
Kontrakt roczny BASE_Y-27 zakończył miesiąc kursem 584,55 zł/MWh, wobec 538,40 zł/MWh na koniec września. Wzrost między ostatnimi sesjami był więc większy niż zmiana średniej miesięcznej. Wykres pokazuje dzienne kursy rozliczeniowe, a tabela — ceny transakcyjne ważone wolumenem; tych miar nie należy utożsamiać.
Łączny obrót terminowy energii wyniósł 9,94 TWh, o 9,8% mniej niż we wrześniu. Wyższe ceny nie oznaczały zatem większej aktywności na całym rynku. Niższe wyceny dalszych dostaw pokazują bieżącą ocenę ryzyka, a nie gwarantowany poziom przyszłych cen.
Chcesz śledzić te zmiany przed kolejnymi zakupami? Zapytaj o płatne raporty tygodniowe Parsymonii — przedstawimy ich zakres i sposób współpracy.
Gaz i paliwa: ograniczona podaż przed sezonem grzewczym
Średnia arytmetyczna dziennych indeksów TGEgasDA wyniosła 388,69 zł/MWh, wobec 344,25 zł/MWh we wrześniu, czyli wzrosła o 12,9%. To średnia indeksów dobowych, a nie zbiorcza cena ważona obrotem na całym rynku RDNiBg. Roczny kontrakt GAS_BASE_Y-27 osiągnął średnią cenę transakcyjną 330,70 zł/MWh, o 24,2% więcej niż we wrześniu.
W analizach tygodniowych regularnie wracaliśmy do ograniczeń dostaw LNG i bezpieczeństwa transportu przez Cieśninę Ormuz. Opublikowana 27 października analiza ACER potwierdzała trudniejsze warunki podaży: europejskie magazyny były 21 października zapełnione w 75%, poniżej historycznych poziomów. Zakłócenia dostaw z Kataru zwiększały zależność Europy od innych dostawców oraz konkurencję o dostępne ładunki. Analiza ACER dotycząca zapasów i dostaw gazu.
Droższy gaz wpływa na koszt pracy elektrowni gazowych i wyceny energii na połączonych rynkach europejskich. Dlatego jego wpływ na polskich odbiorców wykracza poza udział tego paliwa w krajowej produkcji. Wysokie zapełnienie krajowych magazynów poprawia bezpieczeństwo dostaw, ale nie izoluje cen od sytuacji w Europie.
W październikowych raportach wskazywaliśmy również na drożejącą ropę, węgiel i koszty emisji. Zmiany EUA nie były jednostajne — w połowie miesiąca korekta częściowo łagodziła presję paliwową, a pod koniec miesiąca uprawnienia ponownie drożały. Ropa pozostaje przede wszystkim czynnikiem pośrednim dla polskiej energii elektrycznej. Oceniając ceny prądu, trzeba łączyć te informacje z bilansem systemu, zamiast przypisywać cały ruch jednemu surowcowi.
Co październik oznaczał dla odbiorców biznesowych?
Zimę warto oceniać oddzielnie od całego roku. Firma z wysokim poborem w pierwszym kwartale może być bardziej narażona na wzrost kosztów niż organizacja zużywająca energię równomiernie. Roczny benchmark nie zastąpi analizy rozkładu wolumenu oraz tego, jaka część zakupów została już zabezpieczona.
Budżet powinien uwzględniać skalę niezabezpieczonego zużycia. Wzrost miesięcznej średniej BASE_Y-27 o 12,34 zł/MWh odpowiada około 12,34 tys. zł na każde 1 GWh pozostające do kupienia, przy pełnym przełożeniu zmiany benchmarku na koszt towaru. To ilustracja, nie kalkulacja faktury: końcowy wynik zależy także od profilu, marży, momentu zakupu i warunków umowy.
Koszt giełdowy i opłaty systemowe wymagają osobnej aktualizacji. 30 października URE opublikował zasady opłaty mocowej na 2027 rok, w tym przejście na stawki kwartalne dla biznesu i przemysłu. Przy budżetowaniu trzeba więc równolegle uwzględnić cenę energii i sposób naliczania pozostałych składników rachunku. Efekt dla konkretnej firmy zależy od jej profilu poboru. Informacja URE o opłacie mocowej na 2027 rok.
Przy wielu PPE potrzebny jest wspólny obraz portfela. Daty końca umów, profile zużycia i poziom zabezpieczenia mogą się różnić między lokalizacjami. Ich zestawienie pozwala ustalić, gdzie zmiana cen ma największe znaczenie dla budżetu. Taki przegląd jest częścią naszej kompleksowej usługi zarządzania portfolio energii. Różnice między formułami zakupu opisujemy w artykule Cena stała, dynamiczna czy model mieszany?.
Z jakimi pytaniami rynek wszedł w listopad?
Na koniec października kluczowe pozostawały prognozy temperatur i wiatru, dostępność jednostek konwencjonalnych, zapasy gazu oraz bezpieczeństwo dostaw LNG. Dla odbiorców ważne było również, czy duża różnica między ceną zimowych i wiosennych dostaw zacznie się zmniejszać.
W raportach tygodniowych śledzimy te zależności wraz z kolejnymi sesjami. Miesięczne podsumowanie porządkuje obraz rynku; częstsza analiza pozwala odnosić jego zmiany do bieżących decyzji zakupowych.
Źródła i metodologia
Raport powstał na podstawie analiz przygotowywanych przez Parsymonię w ramach naszych tygodniowych raportów rynku energii. Wykorzystujemy dane TGE, PSE i ENTSO-E, w tym dane udostępniane przez Energy Instrat. Zakres obejmuje 1–31 października 2026, z wrześniem jako miesiącem odniesienia.
Średnie TGeBase i TGEgasDA liczymy arytmetycznie z 31 indeksów dobowych, we wrześniu z 30. Daty spot odnoszą się do dostaw. Każda doba ma równą wagę, także dłuższa doba zmiany czasu. Nie są to średnie ważone obrotem publikowane dla całych rynków RDN i RDNiBg. Dane i metodologia TGE.
Średnie kontraktów to suma wartości transakcji podzielona przez wolumen. Wykres pokazuje DKR z 22 sesji, do 30 października. Zamiast wygasłego kontraktu Q4-26 analizujemy Q2-27. Sesja bez transakcji zachowuje opublikowany DKR; weekendom nie dopisujemy notowań.
Produkcję i obciążenie przeliczamy z obserwacji 15-minutowych: 2980 w październiku i 2880 we wrześniu. Doba 25 października obejmuje 100 interwałów z powodu zmiany czasu. Jej obciążenie uzupełniliśmy pełną serią Energy Instrat, bez interpolacji. Wiatr obejmuje źródła lądowe i morskie w obu miesiącach; serię morską uzupełnia Energy Instrat. Fotowoltaika uwzględnia estymowaną produkcję prosumencką. Generacja jest liczona netto, a zmiany procentowe przed zaokrągleniem. Drobne rewizje danych wrześniowych nie zmieniają wartości zaokrąglonych w poprzednim wydaniu.
Różnica produkcji i obciążenia nie jest pomiarem rzeczywistego importu ani eksportu. Ceny hurtowe stanowią jeden z elementów końcowego kosztu energii odbiorcy.
Raporty tygodniowe Parsymonii
Chcesz otrzymywać cotygodniowe raporty rynku energii?
Śledź bieżące zmiany cen energii i gazu, kontrakty terminowe oraz najważniejsze czynniki wpływające na decyzje zakupowe.
Zostaw telefon i e-mail. Skontaktujemy się z Tobą, aby przedstawić zakres i ofertę płatnych raportów tygodniowych Parsymonii.
